Çanakkale’de kale restorasyonunda bulunan 17 Fransız askere ilişkin mezarlar taşındı


Çanakkale’de kale restorasyonunda bulunan 17 Fransız askere ilişkin mezarlar taşındı

Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Zamanı Alan Başkanlığınca Seddülbahir Kalesi’ndeki restorasyonda, arkeolojik alan araştırmalarında bulunan 17 Fransız askere ilişkin mezarlar taşındı.

Seddülbahir Kalesi yerleşkesinde “Galinier” adıyla da malum Genel Karargah Tabyası Mezarlığı’nın aralarında bulunmuş olduğu mütareke yıllarında açılan 8 Fransız mezarlığı, 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması’nın peşinden Fransız Milli Mezarlığı’nın bulunmuş olduğu Morto Koyu’na nakledildi.

Gelibolu Yarımadası’ndaki kalede Zamanı Alan Başkanlığınca 7 sene ilkin başlatılan proje çalışmalarında, yapının dönemsel gelişiminin yanı sıra Çanakkale Muharebeleri’ne fer dokunabilecek bulgular tespit edildi. Arşiv fotoğraflarından da varlığı malum İtilaf Devletleri’ne ilişkin mezarlığın kapsadığı alanda emekler hassasiyetle sürdürüldü.

Çanakkale'de kale restorasyonunda bulunan 17 Fransız askere ait mezarlar taşındı

Çanakkale Arkeoloji Müzesi denetimindeki arkeolojik saha araştırmalarında, zamanı görsellerle konumu örtüşen kabir alanlarında bir taşın yanında, şu ana kadar birinin hüviyet detayları tespit edilmiş 17 askere ilişkin iskelet kalıntılarına rastlandı. Bu mezarlardaki haç, yüzük, kabir levhası, kabir taşı buluntuları ile zamanı belgeler ve fotoğraflardan, iskeletlerin 1915’te Çanakkale Muharebeleri esnasında cenup cephesinde hayatlarını kaybeden Fransız askerlerine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Kara Savaşları’nın 107’nci yılı kapsamında, askerlerin mezarlarının törenle Fransız Milli Mezarlığı’na nakli gerçekleştirildi.

“Bu topraklar huzurun, güvenin ve barışın toprakları olmuştur”

Seddülbahir Kalesi’nde düzenlenen törende konuşan Zamanı Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, bu yapının Çanakkale Savaşları’nın gazi kalelerinden bulunduğunu söylemiş oldu.

Türk milletinin bu topraklarda büyük bir vatan müdafaası yaparak “Çanakkale geçilmez.” diye tüm dünyaya duyuru ettiğini belirten Kaşdemir, “Bugün artık bu topraklarda cenk yok. Bu topraklar huzurun, güvenin ve barışın toprakları olmuştur. Zamanı Alan Başkanlığı olarak Gelibolu Yarımadası’nda, Çanakkale destanının yazıldığı bu topraklarda ecdadımızdan bizlere yadigar kalan ne var ise restore edip, ayağa kaldırıp ziyarete açmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Çanakkale'de kale restorasyonunda bulunan 17 Fransız askere ait mezarlar taşındı

Kaşdemir, bu kalede oldukça itinalı bir restorasyon emek harcaması başlattıklarını söyledi.

Tespit ettikleri mezarlardan ötürü emek harcamayı daha da itinalı hale getirdiklerini bildiren Kaşdemir, şu detayları paylaştı:

“Yaptığımız inceleme emekleri hemen sonra bu mezarların ve bu kemiklerin Çanakkale Savaşları esnasında ölen Fransız askerlerine ilişkin bulunduğunu tespit ettik. Bu kemikleri hemen muhafaza dibine aldık. Hem Fransız yetkililer aynı zamanda Türk Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile temasa geçtik. Bu kemikleri koruyarak bugüne dek geldik. Gerek dinimizde gerek Türk örf ve adetlerinde gerek Türk kültüründe ölüye hürmet, ölülere hürmet hissetmek vardır.

Bununla birlikte Gazi Mustafa Kemal Mustafa Kemal Atatürk 1934 senesinde Anzak annelerine hitaben yazdığı mektupta, bu topraklarda yaşamını kaybeden yabancı askerlerin artık bu toprakların çocukları olduklarını ve bu topraklarda refah içerisinde uyuyacaklarını anlatım etmiştir. Ikimiz de Zamanı Alan Başkanlığı olarak bu duygularla çalışmalarımızı devam ettirdik. Bugün Fransız askerlere ilişkin olan naaşları ve kemikleri Fransız yetkililere teslim ediyoruz.”

Çanakkale'de kale restorasyonunda bulunan 17 Fransız askere ait mezarlar taşındı

Fransa’nın Ankara Büyükelçiliği Müdafaa Ataşesi Albay Philippe Boulogne ise Fransız komutasında Çanakkale’de savaşlara katılan ortalama 10 bin askerin Gelibolu’da yaşamını kaybettiğini belirtti.

Boulogne, Fransız askerlerinin cesaretleri ve fedakarlık anlayışlarının hiç unutulmayacağını dile getirerek, “Burada aynı muharebelerde hayatlarını yitiren Türk askerlerini de saygıyla yad ediyoruz. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Gezim Bakanlığı ile Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Zamanı Alan Başkanlığına bu törene katkılarından ötürü özellikle şükranlarımızı sunarız.” dedi.

Fransız Milli Mezarlığı’ndaki merasim

Kaledeki törenin peşinden Fransız Milli Mezarlığı’ndaki programa geçildi.

Fransa’nın Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Mathilde Grammont, defin töreni öncesi icra ettiği konuşmada, Gazi Mustafa Kemal Mustafa Kemal Atatürk’ün “Bu memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar. Burada bir arkadaş vatanın toprağındasınız. Rahatlık ve sükun içerisinde uyuyunuz.” sözünü anımsattı.

Ankara Millet Kilisesi Rahibi Peder Alexis Doucet tarafınca yönetilen merasim esnasında, Fransız askerlerin Birinci Dünya Savaşı esnasında bitirdikleri fedakarlıklar anıldı.

Kimliği tespit edilen Birinci İstihkam Alayı 5/15 Bölüğüne bağlı Onbaşı Paul Roman ile öteki 16 askerin iskeletleri, buradaki mezarlara gömüldü.

Törene, Müdafaa Ataşesi Albay Boulogne, Yarbay Philippe Riols De Foncalere ile öteki ilgililer katıldı.

Kaynak : TRT Haber

Sosyal Medyada Paylaş Whatsapp Facebook Twitter Google+

Etiketler:
Eklenme Tarihi: 24 Nisan 2022

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın